Gdy pierwszy raz nadpłaciłem większą kwotę i policzyłem, ile odsetek znika z harmonogramu, przegapiłem drugą część rachunku: bank był mi jeszcze winien kawałek prowizji. To pieniądz, po który trzeba się czasem schylić samemu — banki rzadko przypominają o nim z własnej inicjatywy.
Skąd bierze się zwrot
Prowizja i inne opłaty przygotowawcze są pobierane „za cały okres kredytu". Jeśli spłacasz kredyt wcześniej — w całości, przez refinansowanie albo częściowo nadpłatą — okres realnego kredytowania się skraca. Prawo mówi wprost: całkowity koszt kredytu obniża się o koszty przypadające na okres, o który skrócono umowę.
Przełomem był wyrok TSUE w sprawie Lexitor (2019): obniżka dotyczy wszystkich kosztów, także prowizji — a nie tylko odsetek. Polskie sądy i UOKiK przyjęły tę wykładnię, a Sąd Najwyższy potwierdził ją uchwałą.
Ile dostaniesz — metoda liniowa
UOKiK wskazuje metodę liniową: prowizję dzielisz przez liczbę dni (lub rat) całego okresu umowy i mnożysz przez okres, który dzięki wcześniejszej spłacie „nie nastąpi".
Przykład poglądowy: prowizja 6 000 zł przy kredycie na 120 miesięcy. Spłacasz w całości po 40 miesiącach — do „niewykorzystania" zostało 80 ze 120 miesięcy. Zwrot: 6 000 × 80/120 = 4 000 zł.
Przy częściowej nadpłacie logika jest ta sama, tylko proporcja liczy się od nadpłaconej części kapitału. Kwoty bywają mniejsze, ale przy dużych prowizjach „kredytowanych" (doliczonych do kwoty kredytu) potrafią zaskoczyć — sprawdź w umowie, ile prowizji realnie zapłaciłeś.
Jak to wygląda w praktyce
- Ustal, co zapłaciłeś na starcie. Prowizja, opłata przygotowawcza — kwoty znajdziesz w umowie i w formularzu informacyjnym.
- Spłać lub nadpłać — zwrot należy się niezależnie od tego, czy spłacasz gotówką, czy nowym kredytem (refinansowanie).
- Złóż wniosek o rozliczenie, jeśli bank nie zrobił tego sam. Wystarczy pismo/reklamacja z powołaniem na art. 49 ukk (gotówka) lub art. 39 ustawy o kredycie hipotecznym (hipoteka) i żądaniem rozliczenia metodą liniową.
- Eskaluj, gdy trzeba. Odmowa lub cisza → reklamacja, potem bezpłatna interwencja Rzecznika Finansowego.
Dlaczego to ważne przy planowaniu nadpłat
Zwrot części kosztów poprawia rachunek opłacalności wcześniejszej spłaty: do zaoszczędzonych odsetek dochodzi odzyskana prowizja, a przy refinansowaniu — pomniejsza realny koszt przeniesienia kredytu. W naszych porównaniach „czy warto" zwykle liczymy ostrożnie, bez zwrotu; jeśli Ci się należy, wynik będzie tylko lepszy.
Policz, ile odsetek odzyska Twoja nadpłata — zwrot prowizji to bonus na plus, którego kalkulator nie musi nawet zakładać.
Otwórz kalkulator →Krótko: spłacasz wcześniej — należy Ci się proporcjonalny kawałek prowizji z powrotem. Policz go metodą liniową, złóż wniosek i nie daj się zbyć. To Twoje pieniądze, a podstawa prawna jest po Twojej stronie.