Czy dostanę kredyt konsolidacyjny? Jak bank liczy zdolność przy konsolidacji

W konsolidacji tkwi paradoks, który zniechęca wiele osób przed złożeniem wniosku: produkt jest przeznaczony dla ludzi obciążonych ratami, a bank bada właśnie obciążenie ratami. Skoro standardowy rachunek zdolności daje takiej osobie zero, to jak w ogóle ktokolwiek dostaje konsolidację?

Odpowiedź jest prostsza, niż się wydaje — i warto ją znać, zanim odpuścisz.

Paradoks, który nie jest paradoksem

Weźmy typową sytuację. Gospodarstwo dwuosobowe, 6 000 zł netto, trzy zobowiązania:

Rata pochłania 44,5% dochodu netto. Gdyby ta osoba poszła po zwykły kredyt gotówkowy, standardowy rachunek — dochód minus koszty utrzymania, minus istniejące raty, minus obciążenie z limitu karty — dałby jej zero zdolności. Nie „mało", tylko dosłownie zero.

Przy wniosku konsolidacyjnym bank liczy inaczej, bo sytuacja jest inna: stare zobowiązania zostaną spłacone ze środków z nowego kredytu. Z rachunku wypadają więc ich raty, a wchodzi jedna — rata konsolidacyjna. Te same 75 tys. zł rozłożone na 96 miesięcy przy oprocentowaniu 9,99% to rata 1 172 zł.

To dlatego konsolidację dostają osoby, które odbiłyby się od zwykłego kredytu gotówkowego. Bank nie ocenia Cię „z dzisiejszym obciążeniem plus nowa rata" — ocenia Cię w stanie po operacji.

Co realnie blokuje wniosek

Skoro nie wysokość rat, to co? W praktyce trzy rzeczy.

1. Historia w BIK

To jest główne kryterium. Opóźnienia powyżej 30 dni w ostatnich miesiącach są dla banku sygnałem, że problem jest już zaawansowany, a konsolidacja może być próbą gaszenia pożaru. Im świeższe i dłuższe opóźnienie, tym mocniej waży.

Wniosek praktyczny: składaj wniosek zanim zaczniesz się spóźniać, a nie po. Konsolidacja jest narzędziem porządkującym, nie ratunkowym — i banki dokładnie tak ją traktują.

2. Zobowiązania, które zostają poza konsolidacją

Największy cichy zabójca zdolności to karta kredytowa albo limit w koncie, którego nie obejmujesz wnioskiem. Bank liczy jako miesięczne obciążenie zwykle około 3% przyznanego limitu — niezależnie od tego, ile faktycznie wykorzystujesz. Karta z limitem 20 000 zł to w rachunku ok. 600 zł miesięcznie, nawet jeśli saldo wynosi zero.

W naszym przykładzie, po konsolidacji, przy tym samym dochodzie:

Niewykorzystana karta kosztuje w tym rachunku 36 tys. zł zdolności. Jeśli bank stawia jej zamknięcie jako warunek konsolidacji, to nie złośliwość — to ten sam rachunek widziany z drugiej strony.

3. Dochód i okres

Ostatnia bariera to najbardziej prozaiczne parametry: forma zatrudnienia, staż i to, czy okres kredytu mieści się w limicie wiekowym banku. Jak forma zatrudnienia zmienia ocenę zdolności, opisaliśmy przy kredycie hipotecznym — przy konsolidacji działa ta sama logika, choć progi bywają łagodniejsze.

Zanim złożysz wniosek

1. Pobierz raport BIK i sprawdź, co bank zobaczy. Masz do niego prawo — i lepiej poznać treść przed nim niż po odmowie.
2. Zbierz wszystkie zobowiązania, także te, o których łatwo zapomnieć: limit w koncie, karta, zakupy ratalne, odroczone płatności. Pominięcie ich we wniosku nie ukryje ich przed bankiem, a rozbieżność podważy wiarygodność całości.
3. Policz, czy w ogóle warto — czyli ile kosztują Cię obecne długi do końca w porównaniu z kosztem konsolidacji. Bez tej liczby ulga w racie jest ślepa.
4. Ustal najkrótszy okres, jaki uniesiesz. Każdy dodatkowy rok obniża ratę, ale podnosi koszt — a przy wyborze oferty decyduje koszt całkowity, nie rata.
5. Nie składaj wniosków seryjnie w kilku bankach naraz. Każde zapytanie zostaje w BIK, a ich seria w krótkim czasie czyta się jak desperacja.

Podsumowanie: przy konsolidacji bank liczy zdolność po spłacie starych zobowiązań, więc wysokie obciążenie ratami nie jest przeszkodą — jest powodem. Przeszkodą są opóźnienia w BIK i zobowiązania, których nie obejmiesz wnioskiem. Liczby w tym tekście są poglądowe, a założenia rachunku zdolności różnią się między bankami; podstaw własne, zanim wyciągniesz wniosek.